ระบบบำบัดน้ำเสียแบบบึงประดิษฐ์

วิธีการบำบัดน้ำเสียอีกวิธีการหนึ่ง ที่ได้รับความนิยมกันมาก คือการสร้างระบบบำบัดแบบบึงประดิษฐ์ หมายถึงการสร้างระบบนิเวศน์แบบจำลองขึ้นมาเพื่อให้สามารถที่จะบำบัดน้ำเสียได้นั่นเอง ซึ่งระบบแบบบึงประดิษฐ์นี้แบ่งเป็น 2 ประเภทคือ Free Water Surface Wetland (FWS) ซึ่งเป็นบึงแบบที่มีระบบต่างๆใกล้เคียงกับบึงที่เกิดเองตามธรรมชาติ และ บึงแบบ Vegetated Submerged Bed System (VSB) ที่เพิ่มชั้นกรวด หิน ทรายไว้ที่ก้นบ่อ เพื่อทำหน้าที่กรองสารพิษ หรือเชื้อโรคต่างๆ ออกจากน้ำนั่นเอง สำหรับวันนี้เราจะมาพูดถึงบึงแบบ FWS กันก่อนครับ

บ่อแบบ FWS นี้จะเป็นบ่อที่นิยมใช้บำบัดน้ำเสีย ภายหลังจากการปรับบ่อเสถียร แต่ก็หมายความว่าสามารถใช้บำบัดน้ำเสียได้เลยโดยไม่ต้องผ่านการปรับบ่อเสถียร ขั้นแรกนั้นมักจะมีการอัดดินที่ก้นบ่อหรือรองด้วยวัสดุประเภท แผ่นพลาสติก เพื่อให้น้ำนั้นไหลในแนวที่ขนานกับบ่อ สำหรับส่วนต่างๆ ที่จำเป็นของการทำบึงประดิษฐ์นั้น มีอยู่ 3 ส่วนหลักๆ ดังนี้ (อาจจะเป็นบ่อเดียวกันหรือแยกบ่อกันก็ได้ แล้วแต่การออกแบบครับ)

1. ส่วนแรกนั้น เป็นบ่อที่มีวัตถุประสงค์ในการกรองและตกตะกอนของน้ำเสีย ดังนั้นจึงมักจะเป็นบ่อแยกที่มีการปลูกพืชบางประเภท ที่ช่วยในการตกตะกอนของน้ำได้ เช่น กก แฝก ธูปฤๅษี พืชเหล่านี้จะช่วยกรองเอาตะกอนสารแขวนลอย และสารอินทรีย์ต่างๆ ได้ในระดับหนึ่ง

2. ส่วนที่ 2 เป็นบ่อที่มีวัตถุประสงค์ลดความสกปรก ที่ได้จากบ่อกรองตะกอนแล้ว ดังนั้นจึงมีส่วนของพืชประเภทสาหร่าย จอก แหน และพืชลอยน้ำประเภทอื่นๆ ดังนั้นบ่อนี้จึงจะไม่จำเป็นต้องมีการสร้างให้ลึกมากจนเกินไป (ประมาณ 2-4 เมตร)เพื่อให้แสงแดดที่ส่องลงมานั้น เป็นตัวกำจัดเชื้อโรคและเร่งการสังเคราะห์แสงของสาหร่าย และพืชลอยน้ำ นอกจากนั้นพืชเหล่านี้ยังจะเป็นตัวเพิ่มออกซิเจนให้กับน้ำได้อีกด้วย

3. ส่วนสุดท้ายนั้นเป็นการปลูกพืชแบบเดียวกับบ่อแรก เพื่อให้พืชที่ปลูกนั้นช่วยลดและกรองเอาตะกอนที่หลงเหลือจากสองขั้นตอนแรกออกอีกทีหนึ่ง รวมไปถึงการกรองเอาสารแขวนลอยต่างๆ และทำให้เกิดสภาพดิไนตริฟิเคชั่น (Denitrification) เนื่องจากออกซิเจนละลายน้ำ (DO) ลดลง ซึ่งสามารถลดสารอาหารจำพวกสารประกอบไนโตรเจนที่ยังหลงเหลืออยู่ออกได้

ปัจจุบันระบบแบบบึงประดิษฐ์ FWS นี้เป็นแนวคิดที่กำลังได้รับความนิยมในขั้นตอนการบำบัดน้ำเสีย ประเภทที่ผ่านการบำบัดจากบ่อปรับเสถียรมาแล้ว เนื่องจากสามารถบำบัดน้ำเสียได้กว่า 95 % นอกจากนั้นยังเป็นระบบที่ไม่มีความซับซ้อนมากนัก และไม่จำเป็นต้องลงทุนสูงอีกด้วยครับ ตอนต่อไปเราจะมาพูดถึงระบบ Vegetated Submerged Bed System (VSB) ซึ่งเป็นส่วนย่อยของบึงประดิษฐ์กันอีกครั้งหนึ่งครับ